Ritmennt - 01.01.2002, Page 80

Ritmennt - 01.01.2002, Page 80
ARNI BERGMANN RITMENNT Illtcaiejiii 3anyMajicn y cBoero paGo'iero crojia. .Ile- pefl iinm Gjiokhotm, iiojnibie 3anHceii, naGpocwn njiaiia, nicrbiii jiiict GyMant, na kotopom eiue ne DbrBeneno aajue ii 3arjiaane. Ka« iia'iaTb Kimry n dto Dto GyaeT 3a iipoii3Beaeniie? H bot oii na'iaji niicarb: I^.B. Iloncnoll 201) „Skald s daljokogo fjorda", upphaf kafla úr minningum rithöfundarins Polevojs. Halldór Laxness kemur inn í sovéskan bókaheim í senn sem pólitískur samherji og rómantísk fígúra: „Skáld úr fjarlægum firði." höfundurinn Boris Polevoj og fyrsti þýðandi verka Halldórs á rússnesku, Nína Krymova, taka það öll skýrt fram í formálum og eftir- málum að Atómstöðinni og Sjálfstæðu fólki árið 1954 að Halldór eigi það beinlínis inni hjá sovétmönnum að þeir gefi út verk hans. Öll vitna þau í fræg inngangsorð Halldórs að Gerska ævintýrinu. En þar segir hann á þá leið, að ef hann eftir Rússlandsdvöl skrifi hrikalega lýsingu á eymd og kúgun í Sovét- ríkjunum og eigin vonbrigðum með komm- únismann, þá verði sú bók þýdd á ótal þjóð- tungur og muni hún færa honum auð og frægð og greiða fyrir útgáfu skáldsagna hans um allan heim. En nú ætli hann að skrifa bók sem lýsi samúð með hinni sovésku þjóðfélagstilraun og muni hún síst verða sér til framdráttar. Meðmælendur Halldórs láta að því liggja bæði á fyrsta útgáfuári hans í Moskvu og oft síðar, að þessi íslenski höf- undur hafi ýmsu fórnað fyrir Sovétvináttu sína og það beri að meta að verðleikum. „Hans hjarta, hans heiðarlega hjarta slær með oss" - eins þótt hann hafi nú fengið Nóbelsverðlaun, segir Boris Polevoj síðar.10 í annan stað er vitnað til þess að Halldór sé nú þegar í góðum félagsskap í heimsbók- menntunum, hann sé náinn andlegur ætt- ingi Martins Andersens Nexö (en Nína Krymova var einmitt helsti þýðandi Nexö á rússnesku) og Nexö hafi sjálfur látið í ljós hrifningu af hinum íslenska byltingarsinna í bókmenntum. Með fylgir að Halldór hafi snúið baki við skaðlegum borgaralegum við- horfum til bókmennta og lista. Polevoj segir í formála sínum að Sjálfstæðu fóllci sem ber fyrirsögnina „Vinur okkar Halldór Laxness": Braut rithöfundarins var hvorki bein né greið ... Hann var um skeið haldinn expressjónisma, súr- realisma og fleiri formalískum tísku-„ismum" ... en heilbrigð skynsemi sonar verkamanns, sem frá bernsku þekkti stritið á bóndabæjunum, hjálpaði honum til að losa sig smám sainan við aðflutt fánýti og beindi honum á braut raunsæis, inn á þá ágætu og einu réttu braut sem gengið hafði á undan honum hinn mikli rithöfundur Norðurlanda nútímans, Martin Andersen Nexö.11 10 Boris Polevoj. Vstretsji na perekrjostkakh. Moskva 1962, bls. 225. 11 Boris Polevoj: Nash drúg Halldor Laxness. Formáli að Samostojatelnyje ljúdi. Moskva 1954, bls. 6. 76
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196
Page 197
Page 198
Page 199
Page 200

x

Ritmennt

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.