Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2001, Qupperneq 127

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2001, Qupperneq 127
Frá skáldsögu til kvikmyndar ekki endilega að taka hana fram yfir kvikmynd er tekur frumverkið sem „hráefni“ sem þarf að endurvinna, eins og Hitchcock gerði linnulaust ffá Skemmdarverki [Sabotage] (1936) skulum við segja, til Fuglanna [The Birds] (1963). Hver hefur haldið því fram í alvöru að Hitchcock stundi það fyrst og fremst að aðlaga skáldverk annarra? Sé gengið enn lengra mætti hugsa sér að kvikmynd legði fram túlkun á bókmenntatexta eins og Welles gerir við þrjú leikrit Shakespeares í Klukknahljómur á miðnætti [Chimes at Midnight] (1966) og Gus Van Sant gerir í Idaho með mínum eigin augum [My Own Private Idaho\ (1992) sem leggur út af bæði Shak- espeare og Welles. Það geta búið margvísleg tengsl milli kvikmynda og bókmennta. Tryggð er ein gerð slíkra tengsla - og varla þau sem eru mest spennandi. MÁLIN ENDURSKILGREIND OG NÝ NÁLGUN Frásögnin ífyrrirúmi Því meira sem maður íhugar aðlaganir skáldsögu að kvikmynd, ekki síst það hvernig skáldsagan er sífellt notuð sem uppspretta í leiknum kvik- myndum, því betur áttar maður sig á hve fyrirferðarmikil frásögnin er í þeim báðum. Þótt kvikmyndin eigi sér margar uppsprettur, jafnt á sviði uppfinninga, afþreyingar og tjáningar, og þótt veruleg óvissa sveipi þró- un hennar fyrstu árin, má slá því föstu að miklar og varanlegar vinsæld- ir sínar á kvikmyndin að þakka ffásagnarhæfni sinni sem hún á einmitt hvað augljósast sameiginlega með skáldsögunni. Þegar Edwin Porter gerði Lestarránið mikla [The Great Train Robbeiy] (1903), þar sem atrið- um úr ólíkum stöðum er splæst saman til að segja sögu, var framtíð kvik- myndarinnar sem frásagnarlistar strax ákveðin og engin síðari þróun í tæknilegum efnum hefur ógnað yfirburðum þessa hlutverks hennar. í umræðu sinni um frásagnareðli kvikmynda skrifar Christian Metz: „Kvikmyndin segir sögur linnulaust; hún „segir“ hluti sem einnig væri hægt að miðla með tungumáli orðanna; en hún segir þá öðruvísi. Það eru ástæð- ur fyrir möguleikanum ekki síður en fyrir nauðsyninni á aðlögunum“.36 36 Christian Metz, Tungumál kvikmyndanna: Táknfrœði kvikmyndalistarinnar [Film Language: A Semiotics of the Cinema], ensk þýð. Michael Taylor, Oxford University Press: New York, 1974, s. 44. I25
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.